Chọn trường là quyết định lớn nhất với gia đình chuyển tới, và nó ảnh hưởng tới cả chuyện con cái hoà nhập hay không.
Hai lựa chọn chính
Trường công dạy bằng ngôn ngữ bản địa, miễn học phí, và là nơi trẻ gặp bạn bè địa phương.
Trường quốc tế dạy bằng tiếng Anh theo chương trình nước ngoài, học phí cao, và phù hợp với gia đình còn di chuyển tiếp.
Chọn theo thời gian bạn định ở
Nếu kế hoạch là ở lâu dài, trường công thường tốt hơn vì trẻ học ngôn ngữ và có bạn bè ở nơi mình sống.
Nếu chỉ ở vài năm rồi chuyển tiếp, trường quốc tế giữ được sự liên tục của chương trình và tránh cho trẻ phải học lại.
Học phí và các khoản đi kèm
Trường quốc tế có học phí cao, cộng thêm phí ghi danh, đồng phục, xe đưa đón và hoạt động ngoại khoá.
Với gia đình có hai con trở lên, đây thường là khoản chi lớn thứ hai sau tiền nhà, và nó nên được tính vào ngay khi cân nhắc chuyển tới.
Chọn theo tuổi của trẻ
Trẻ nhỏ học ngôn ngữ rất nhanh và vào trường công gần như không gặp trở ngại sau vài tháng.
Trẻ lớn thì khác hẳn: chuyển vào trường công ở những năm cuối cấp là rất khó, vì các em vừa phải học ngôn ngữ vừa phải theo kịp chương trình để thi.
Hỗ trợ ngôn ngữ trong trường công
Có các lớp hỗ trợ cho học sinh chưa thạo ngôn ngữ giảng dạy, thường là các buổi học thêm riêng trong giờ học.
Chất lượng và số giờ hỗ trợ khác nhau giữa các trường, nên đây là điểm nên hỏi cụ thể khi tìm hiểu từng trường.
Chuẩn bị trước khi chuyển
Cho trẻ học một chút ngôn ngữ trước khi sang, và mang theo học bạ cùng các giấy tờ học tập đã được dịch và chứng thực.
Thủ tục nhập học cần các giấy tờ này, và chuẩn bị trước tiết kiệm rất nhiều thời gian ở tuần đầu.
Chương trình học ở trường quốc tế
Các trường quốc tế thường theo chương trình của một nước cụ thể hoặc chương trình tú tài quốc tế.
Chọn chương trình nào nên căn cứ vào nơi trẻ sẽ học đại học, vì việc chuyển giữa các hệ chương trình ở những năm cuối cấp là rất khó.
Vai trò của phụ huynh
Tham gia hội phụ huynh, đưa đón con và có mặt ở các sự kiện của trường là cách nhanh nhất để cả gia đình hoà nhập.
Nhiều gia đình nước ngoài kết bạn đầu tiên qua chính bạn học của con mình, và đó là cửa vào cộng đồng địa phương.
Hoạt động ngoài giờ
Thể thao, âm nhạc và các câu lạc bộ ở khu dân cư là nơi trẻ gặp bạn ngoài lớp học.
Với trẻ đang học ngôn ngữ, các hoạt động không đòi hỏi nhiều lời nói như thể thao thường là cầu nối hiệu quả nhất.
Chuyển giữa hai hệ trong quá trình học
Việc chuyển từ trường quốc tế sang trường công hoặc ngược lại ở giữa chừng là quyết định khó, vì hai hệ khác nhau cả về ngôn ngữ lẫn cấu trúc chương trình.
Nếu buộc phải chuyển, thời điểm tốt nhất là đầu một cấp học chứ không phải giữa cấp.
Những vấn đề hay gặp
Trẻ mất một giai đoạn im lặng khi chưa đủ ngôn ngữ để diễn đạt, và điều này khiến phụ huynh lo lắng dù nó là bình thường.
Vấn đề khác là mất kết nối với ngôn ngữ và văn hoá quê nhà, nên nhiều gia đình duy trì việc học tiếng mẹ đẻ song song.
Giữ tiếng mẹ đẻ
Nhiều cộng đồng nước ngoài tổ chức lớp dạy tiếng mẹ đẻ vào cuối tuần cho trẻ em.
Việc này quan trọng hơn người ta tưởng: trẻ mất tiếng mẹ đẻ sẽ khó giao tiếp sâu với ông bà và với họ hàng ở quê nhà.
Khi rời đi
Nếu gia đình chuyển tiếp, hãy xin đầy đủ học bạ và giấy xác nhận trước khi đi, vì xin lại từ xa rất mất thời gian.
Và hãy cho trẻ thời gian để chia tay đúng cách, vì với các em thì bạn bè và trường lớp là cả thế giới của giai đoạn đó.
Hỏi đáp
Nên chọn trường công hay quốc tế?
Tuỳ thời gian bạn định ở và tuổi của trẻ; ở lâu dài thì trường công thường tốt hơn cho hoà nhập.
Trẻ có được hỗ trợ ngôn ngữ không?
Có các lớp hỗ trợ trong trường công, với mức độ khác nhau giữa các trường.
Trẻ mất bao lâu để theo kịp?
Trẻ nhỏ thường vài tháng; trẻ lớn cần lâu hơn và gặp khó khăn nhiều hơn.
Cần giấy tờ gì để nhập học?
Học bạ và giấy tờ học tập đã dịch và chứng thực, cùng giấy tờ cư trú của gia đình.
